Найстарэйшая творчая арганізацыя Беларусі |гады заснавання – 1933-1934|

28 верасня 2017

Тры плюс два: у Мінску ўзнагародзілі лаўрэатаў «Экслібрыса»

Урачыстая цырымонія прайшла ўчора ў Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры. Ад імя музея выступіла Вольга Гулева, яна ж напрыканцы імпрэзы прыняла падарунак ад Саюза беларускіх пісьменнікаў: серыю вядомых здымкаў, у якіх пісьменнікі прымерылі ролі паганскіх бостваў.

Лаўрэаты і прызёры "Экслібрыса"-2017

Нагадаем: “Экслібрыс” – штогадовы літаратурны конкурс, які гэтым разам насіў імя Францішка Скарыны і прысвечаны мастацкаму перакладу. Логіка простая: перакладчыкам надалі асаблівую ўвагу на знак 500-годдзя выхаду першай беларускай кнігі, скарынаўскага перакладу “Псалтыра”.

У цырымоніі бралі ўдзел пераможцы, прызёры конкурсу і асобныя члены журы. Аздоба вечара – музыка Андруся Такінданга і яго сяброў. 

Лаўрэаты былі вядомыя. Так, першае месца за пераклад "Найлепшага месца на Зямлі" Тэрэсы Тышыньскай атрымала Іаанна Владыка. Гэта мемуары пані Тышыньскай, напісаныя па-польску. Тышыньскія жылі ў вёсцы Мясата пад Маладзечна; там жа жыла прабабуля перакладчыцы. Звілістымі шляхамі гэтыя мемуары адваявалі права жыць і быць пачутымі. Фрагмент, зачытаны на вечары, паказаў, што гэта цікавы і атмасферны твор, які адлюстроўвае побыт шляхетнай сям’і на зломе эпохаў. Узнагароду пераможцы ўручыў сябра журы, паэт Андрэй Хадановіч, які адзначыў: гэта не столькі пераклад, колькі вяртанне твора беларусам.

Пераможца конкурсу Іаанна Владыка і вядоўца вечарыны Усевалад Сцебурака

– Сапраўды, я хацела вярнуць гісторыю гэтай сям’і, каб яна стала часткай нашай агульнай гісторыі, – кажа лаўрэатка. – Ёсць тут і смех, і боль, і смутак, бо многае было страчана для Тышыньскіх пасля 1939 года.

Іаанна Владыка ўжо друкавала ў “Маладосці” пераклады з ангельскай. Аднак пабачыўшы сваё імя ў спісе першых, не паверыла.

– Я да апошняга сумнявалася: пераклад быў так хутка зроблены, я баялася, што мяне раскрытыкуюць ушчэнт. Магу таксама працаваць з французскай мовай, але пакуль рабочыя – польскай і ангельская.

 Выступае Алесь Емяльянаў-Шыловіч

Другое месца заняў Алесь Емяльянаў-Шыловіч. Журы адзначыла яго пераклады з Адама Загаеўскага, Анны Свіршчынскай, Юльяна Тувіма, Уістэна Х’ю Одэна, Нормана МакКейга. Узнагароду лаўрэат атрымаў з рук сябры журы, перакладчыцы Алены Пятровіч.

– Цяпер я пашыраю кола аўтараў, моваў, – распавёў Алесь. – Хачу ўзяцца за кітайскую, праўда, з падрадкоўнікамі. Так, я маю кнігу перакладаў, але не чакаў з гэтае нагоды асаблівай да сябе ўвагі. Я сам бываў у журы падобных конкурсаў, і для мяне не мае аніякага значэння, ці з’яўляецца ўдзельнік кандыдатам навук, ці мае ён кнігу, ці дзесяць кніг. Ёсць яшчэ такі нюанс, як актуальнасць: можна перакласці твор з нейкай старызны, але калі гэта нікому не цікава, то навошта?.. А ёсць такія тэксты пяцісотгадовай даўніны, якія ў сучасным кантэксце набываюць новае гучанне.

Сяргей Матырка з дыпломам прызёра конкурсу

“Бронзавага” прызёра Сяргея Матырку віншавала сябра журы Ганна Янкута. Сяргей заявіў пра сябе “Вялікім Гэтсбі” Фіцджэральда. Пасля прызнаўся: твор абіраў з аглядкай на папулярнасць. Вядома ж, хочацца, каб пераклады знайшлі чытача, а не заставаліся ў шуфлядзе. Сяргей займаецца перакладамі з нямецкай (асноўная мова) і англійскай.

– Сказаць па шчырасці, я перакладаю даволі працяглы час. Але свой першы вялікі пераклад проста паклаў у шуфляду і баюся яго даставаць. Гэта твор сучаснага аўстрыйскага пісьменніка, вельмі спецыфічны. Урывак з яго я паказваў выдаўцу, але ён сказаў: гэта для чытача вельмі адмысловага… Але я не губляю імпэту. Да беларускай мовы мяне прывяла маці, і кнігі я абіраю такія, якія хачу, каб прачытала мама. Яна ўсё жыццё працавала на вёсцы, любіць Караткевіча, Шамякіна – словам, класіку. А вось з замежнай літаратурай не склалася.

Сяргей упэўнены: “Вялікі Гэтсбі” – з тых твораў, якія заўжды мусяць быць на паліцах беларускіх кнігарняў. І ён здзіўлены, што кнігу Фіцджэральда дагэтуль ніхто не пераклаў.

– Марыя Мартысевіч рыхтуе серыю “Амерыканка”, і ў мяне была з ёй на гэты конт размова. Не губляю спадзеваў, што пераклад “Вялікага Гэтсбі” пабачыць свет асобнай кнігай.

На перамогу, як і іншыя лаўрэаты, Сяргей не разлічваў.

– Была іншая мэта: каб мяне заўважыў выдавец, каб работа не засталася ляжаць у шуфлядзе разам з першай спробай. І мне вельмі радасна, што я не адзін такі хворы на галаву, што ў нас ёсць людзі, якія робяць пераклады – яшчэ лепшыя.

  

Цырымонію суправаджалі песні гурта Андруся Такінданга "Рэха"

Адметнасць “Экслібрыса”-2017 – наяўнасць двух дадатковых прызёраў. Сёлета на конкурс даслалі каля 30 работ, і сярод іх было шмат годных, таму абмежавацца трыма пераможцамі журы не магло. Так, адзначылі пераклады вершаў Юльяна Тувіма, якія даслала Надзея Квасняк, і празаічны пераклад Гектара Х’ю Манро, дасланы Яўгеніяй Лабоха.

Старшыня СБП Барыс Пятровіч перадае падарунак музею ад Саюза беларускіх пісьменнікаў: серыю вядомых здымкаў, у якіх пісьменнікі прымерылі ролі паганскіх бостваў.

Як зазначыў старшыня Саюза беларускіх пісьменнікаў Барыс Пятровіч, усе адзначаныя пераклады будуць надрукаваныя ў часопісе “Дзеяслоў”. Таксама лаўрэаты і прызёры атрымалі падарункі ад арганізатара конкурсу.

Наста Грышчук, тэкст і фота для lit-bel.org

Барыс Пятровіч, пераклады, конкурсы, Экслібрыс, навіны СБП, Андрэй Хадановіч, Зміцер Колас, імпрэзы

Каментары

Апошнія навiны

(Паказаць усе навіны)
«Першазмест усіх вершаў — невядомая велічыня». У Мінску адсвяткавалі 70-годдзе Алеся Разанава
17 снежня 2017

«Першазмест усіх вершаў — невядомая велічыня». У Мінску адсвяткавалі 70-годдзе Алеся Разанава

Чытаць далей...
Моц слова Францішка Скарыны
15 снежня 2017

Моц слова Францішка Скарыны

Чытаць далей...
Губернскі дэтэктыў у музеі Багдановіча — 22 снежня
15 снежня 2017

Губернскі дэтэктыў у музеі Багдановіча — 22 снежня

Чытаць далей...
Да 200-годдзя Таварыства філаматаў (ФОТА, ВІДЭА)
15 снежня 2017

Да 200-годдзя Таварыства філаматаў (ФОТА, ВІДЭА)

Чытаць далей...
592