Фэстываль by.By: беларускія п’есы на незвычайных пляцоўках Брна

24 красавіка ў чэскім горадзе Брно распачаўся фэстываль беларускай культуры by. By. Назва фэстывалю — гэта сымбаль беларускай культуры, творы беларускіх аўтараў.

Сяргей Сматрычэнка

Да канца году ў Брне адбудуцца паказы 6 спэктакляў паводле п’есаў беларускіх драматургаў, і першую такую пастаноўку чэскія гледачы пабачаць 16 траўня. Гэта будзе п’еса Мікалая Халезіна «Спасьцігаючы любоў» паводле жыцьцёвай гісторыі Ірыны Красоўскай. Яе муж бізнэсовец Анатоль Красоўскі зьнік у 1999 годзе разам з палітыкам Віктарам Ганчаром. Пераклад гэтай п’есы зрабіў Адам Гаўлін, які ў свой час перакладаў апавяданьне Васіля Быкава «Сьцяна».

Асаблівасьць гэтага тэатральнага фэстывалю ў тым, што ўсе п’есы будуць грацца ў незвычайных памяшканьнях, не ў тэатрах. Летась напрыклад, першы такі фэстываль адбываўся паводле п’есаў драматургаў з былой Югаславіі, і паказы праходзілі на пошце альбо ў басэйне. Сёньня падчас адкрыцьця фэстывалю Брненскае аддзяленьне праваабарончай арганізацыі «Міжнародная амністыя» зьбірала подпісы пад пэтыцыяй аб вызваленьні праваабаронцы Алеся Бяляцкага, якога вылучылі на Нобэлеўскую прэмію міра

Пэтрушка Шустрава

​​Удзел у адкрыцьці фэстывалю брала чэская журналістка Пэтрушка Шустрава, колішняя дысыдэнтка і палітычная зьняволеная. Менавіта яна расказвала пра палітычную сытуацыю ў Беларусі і адказвала на пытаньні. Апошні раз Пэтрушка Шустрава была ў Беларусі на выбарах у парлямэнт і рэфэрэндуме 2004 году. Тады яна была назіральніцай і расказала пра свой досьвед, але ад таго часу яе ў Беларусь не пускаюць. Апошні раз калі яна спрабавала атрымаць візу ў беларуска й амбасадзе ў Празе, яна пакінула там свой пашпарт, бо ёй адмаўляліся аддаць пашпарт без прысутнасьці консула, і яна распавяла публіцы пра гэты канфліктны эпізод.

Таксама на адкрыцьці фэстывалю адбыўся канцэрт мясцовага гуртку «Урбан».

Адзін з арганізатараў фэстывалю багеміст і перакладчык Сяргей Сматрычэнка.

​​Сматрычэнка: Пакуль мы яшчэ ня ведаем канкрэтных месцаў, дзе адбудуцца ўсе фэстывалі. Пакуль толькі вядомае першае месца, дзе адбудзецца сцэнічнае чытаньне паводле п’есы Халезіна. Гэта будзе памяшканьне сталоўкі «Май». Але гэта ня проста сталоўка, гэта гістарычнае памяшканьне, гістарычны будынак у цэнтры гораду, пры чым дастаткова ўжо закінуты ці мала каму вядомы. Мэта фэстывалю яшчэ і тая, каб прыцягнуць да тэатру як мага болей новай публікі, і гэтаму як раз будуць спрыяць сцэнічныя чытаньні ў нязвыклых месцах.

Аляксей Знаткевіч,