«Любіў слова, маліўся слову, ведаў магію слова»: адбыўся вечар памяці Вячаслава Адамчыка

«Любіў слова, маліўся слову, ведаў магію слова»: у Мінску прайшла вечарына памяці Вячаслава Адамчыка

На вечарыне прысутнічалі сябры і знаёмыя пісьменніка, а таксама яго сыны – Міраслаў Адамчык і Адам Глобус. Прапануем вам успаміны знакамітых паэтаў і празаікаў пра Вячаслава Адамчыка.

Адам Мальдзіс: «Безумоўна, мы ўсе былі шасцідзясятнікамі, хаця розніліся на год-два, гэта была адліга пасля сталінскіх гадоў, якія мы суправаджалі надзеяй. Пасля гэтага наступіў зварот да праўды, да рэалізму.

Я памятаю, як мы з Караткевічам падымаліся ў тым доме, што на Карла Маркса, на пяты паверх, дзе жыў Уладзімір, мы сябравалі з ім гадоў 30. Падымаючыся, кажа: «Тут твой сын жыве». Я запытваю: «Чаму?» «Ну, таму што тут Адамчык жыве, а ты – Адам». Але не, у яго ўжо ёсць свой Адам.

І потым пачалася ў нас гаворка пра тое, як ахарактарызаваць творчасць Адамчыка.

Ну, я кажу адразу: рэаліст. Можа хтосьці скажа нават, што сацыялістычны рэаліст. Але не, ні ў якім выпадку не сацыялістычны. Толькі класічны.

Ён любіць праўду-матку. Гэта значыць, што ён любіць і ведае дэталі жыцця Заходняй Беларусі так, як я мо ведаю Кіеў, бо там вучыўся, ці Оршу, але каб цэлую вялікую прастору – гэта не па мне».

Віктар Шніп: «Маё знаёмства з Вячаславам Адамчыкам пачалося ў 1980 годзе, калі я на калідоры часопіса «Маладосць» сустрэўся з Адамам Глобусам. Я тады яшчэ не ведаў, што Вячаслаў Адамчык – яго бацька, але неяк Валодзя запрасіў мяне ў госці, і там мы з пісьменнікам пазнаёміліся.

Мы тады былі маладыя, нам было каму менш за 20, каму 20, каму 22 – гэта Уладзімір Сцяпан, Уладзімір Сіўчыкаў, Міраслаў Шайбак (Адамчык), нас 6 чалавек было. Пісалі мы тады незвычайныя вершы хоку. Мы ў адным пакоі сядзелі, і бацька Валодзі прыходзіў з працы, і заўсёды заходзіў да нас, паглядзець, чым мы там займаемся. Ён быў задаволены, бо мы чыталі вершы, абмяркоўвалі, ён, відаць, бачыў у нас будучых літаратараў.

Яму падабалася, што ў яго доме збіраліся будучыя паэты, празаікі.

Зразумела, я пачаў чытаць творы Вячаслава Адамчыка, і мне вельмі хацелася пабыць у кабінеце, дзе пісаліся ўсе гэтыя кнігі. Неяк, памятаю, яго не было дома, і я вольна хадзіў па хаце, зайшоў у гэты кабінет… Як зараз памятаю, там на стале стаяла пішучая машынка, якой у мяне не было яшчэ. Мне было прыемна да яе дакрануцца і адчуць патаемнасць стварэння новых твораў».

Алесь Бадак: «1984 год… Я ужо паступіў на філфак, і ўжо пасля першага курса прызываюць у войска. І мала таго, што ў войска, дык у Манголію служыць. Уявіце сабе першакурсніка, які прыехаў з-пад Ляхавічаў, які жыве нейкімі сваімі фантазіямі, і раптам трапляе ў іншую краіну. Праслужыўшы там паўтары года, я сам стаў падобны да прадстаўніка Сярэдняй Азіі, што жывуць у стэпах, пустынях.

І раптам туды прыходзіць ліст, падпісаны сям’ёй Адамчыкаў.

У гэтым лісце вельмі харошыя словы: «Алесь, мы ведаем, як табе там цяжка, таму вось гэтая кніжка, якую мы табе перасылаем, яна дапаможа помніць пра Беларусь, пра сваю радзіму».

Мне гэта настолькі было прыемна, што захоўваю па сённяшні дзень. А пасля я для сябе адкрыў прозу Вячаслава Адамчыка, калі вярнуўся з войска.

Я, памятаю, быў ашаломлены яго апавяданнем, якое называецца «Пах летняй травы».

Яго нельга пераказаць… Там апісваецца, як галоўны герой прыязжае ў вёску, і па сутнасці, там больш нічога няма, ён апісвае пачуцці ўсю дарогу, як думае пра маці, пра свае мясціны, і кожны сказ быў быццам бы напісаны пра мяне.

Вячаслаў Адамчык любіў слова, маліўся слову, ведаў магію слова, цярпець не мог фальшу. Страшэнна не любіў тых, хто зняважліва ставіўся да слова».

Настасся Храловіч, nn.by