Пра ўкраінскіх класікаў гаварылі ў Музеі гісторыі беларускай літаратуры

2  сакавіка ў Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры прайшла святочная вечарына, прысвечаная 150-годдзю з дня смерці Тараса Шаўчэнкі і 140-годдзю з дня нараджэння Лесі Украінкі, класікаў украінскай літаратуры.

“Тарас Шаўчэнка, Леся Украінка: паэзія і лёс” –  такую назву далі арганізатары святочнай імпрэзе, і гэта перадвызначыла фармат правядзення мерапрыемства: шматлікія беларускія пісьменнікі, перакладчыкі, літаратурныя крытыкі і літаратуразнаўцы распавядалі, якую ролю асоба і паэзія ўкраінскіх творцаў адыграла ў іх асабістым жыцці.

Валеры Стралко зачытвае прывітальнае слова з музея Лесі Украінкі ў Ялце

Пачатак вечарыне паклалі прывітальныя словы, дасланыя з Нацыянальнага музея Тараса Шаўчэнкі і музея Лесі Украінкі ў Ялце, у якім украінскія музейшчыкі выказвалі сваю падтрымку ў справе ўшанавання памяці двух паэтаў-класікаў.

Літаратуразнаўца Вячаслаў Рагойша прысвяціў свой выступ Тарасу Шаўчэнку, зачытаўшы эсэ пра жыццёвы і творчы шлях вядомага паэта, пад кароткай, але знакавай назвай  “Ён”. Паэт Васіль Жуковіч у сваёй прамове звярнуўся да біяграфіі і паэзіі Лесі Украінкі, адзначыўшы, што нам, беларусам, Леся Украінка дарагая найперш нязломнасцю свайго духу. “Кожны яе радок свеціць нам, дае энергіі яе нашчадкам і не толькі ўкраінцам”, – выказаўся ён.

Прамаўляе Мікола Аўрамчык

Беларускі пісьменнік і перакладчык Мікола Аўрамчык падзяліўся сваімі ўспамінамі пра першае знаёмства з вершамі Тараса Шаўчэнкі, а таксама досведам перакладаў шматлікіх украінскіх паэтаў і празаікаў, у тым ліку Лесі Украінкі, на беларускую мову. “Я ганаруся, што ў 30-гадовым узросце быў адзначаны найвышэйшай узнагародай Украіны”, –  скончыў ён свой змястоўны выступ.

У любові да Украіны –  яе прыроды, людзей і гісторыі, –  прызналіся беларускія паэты Сяргей Законнікаў і Генадзь Бураўкін. “Зайздрошчу сябрам з Украіны, бо ў іх дзяржава і палітыкі зразумелі, што такое духоўныя бацькі. Тарас Шаўчэнка і Леся Украінка –  духоўныя бацькі, настаўнікі блізкіх мне людзей ”, – заўважыў Г. Бураўкін.

Сваю ўпэўненасць у з’яўленні некалі анталогіі твораў беларускіх пісьменнікаў, прысвечаных дакументальнаму і мастацкаму вобразу Тараса Шаўчэнкі, выказаў паэт Леанід Дранько-Майсюк.

Радзім Гарэцкі, Мікола Аўрамчык і Сяргей Панізнік

Паэт Сяргей Панізнік заўважыў: “Мяне стварыў Львів” і зачытаў свой верш-прысвячэнне Тарасу Шаўчэнку ў перакладзе на ўкраінскую Аксанай Шаўчэнка.

Пра незвычайную сувязь Янкі Купалы і Тараса Шаўчэнкі расказаў беларускі паэт Сяржук Сыс, ён таксама зачытаў свой пераклад верша “Крыж” блізкага сябра Лесі Украінкі Восіпа Макавея.

Доктар філалагічных навук Арсен Ліс выступіў з урыўкам паэмы Т. Шачэўскі “Каўказ”, а таксама яго вершам “Доля”.

Старшыня згуртавання ўкраінцаў “Січ” Валянціна Логвін параіла ўсім па жыццёвыя прыклады звяртацца да класікаў украінскай і беларускай літаратуры: Тараса Шаўчэнкі і Янкі Купалы. “Станеш падобным да моцных духам, будзеш вартым моцных духам”, –  адзначыла яна.

Пераклады чытае Міхась Кенька

Літаратуразнаўца Міхась Тычына зачытаў пераклад верша Паўла Тычыны, прысвечаны Тарасу Шаўчэнку, а перакладчык Міхась Кенька выказаў спадзеў, што ва Украіне таксама пачнуць чытаць вершы нашага У. Караткевіча і выступіў за пашырэнне культурных і літаратурных сувязяў з сучаснымі ўкраінскімі аўтарамі.

Генрых Далідовіч ад імя беларускіх празаікаў зачытаў свой тэкст, прысвечаны Тарасу Шаўчэнка, напісаны літаральна перад самой вечарынай.

Былы міністр культуры Беларусі Анатоль Бутэвіч падчас свайго выступлення сказаў: “Украінцы даюць нам прыклад, як нам сябе паважаць”.

Дыпламатычную лінію працягнуў надзвычайны і паўнамоцны пасол Украіны ў Рэспубліцы Беларусь Раман Бессмертны. Пасол, хоць і прамаўляў па-ўкраінску, але быў цалкам зразуметы беларускімі слухачамі. Ён выказаў падзяку беларускім літаратарам за тое, што берагуць памяць знакамітых украінцаў і падараваў Музею гісторыі беларускай літаратуры электронную бібліятэку жыцця і творчасці Тараса Шаўчэнкі. Раман Бессмертны таксама адзначыў, што не варта рабіць іконаў з пісьменнікаў, што перш за ўсё яны бунтары – бунтары духу, як Тарас Шаўчэнка, і бунтары лірыкі, як Леся Украінка. “Дай Бог, каб мы зразумелі іх і каб змаглі запярэчыць”, –  такімі словамі скончыў сваю прамову пасол Украіны.

У глядацкай залі

Завяршыў святочную вечарыну перакладчык “Новай зямлі” на ўкраінскую і шматлікіх украінскіх твораў на беларускую мову Валеры Стралко. Ён расказаў пра сваю нядаўнюю паездку ва Украіну, пра любоў украінцаў да беларусаў і беларускай мовы, а таксама падзякаваў усім за цёплую атмасферу падчас імпрэзы.

Прыгожым аздабленнем вечара стала выступленне народнага хору ўкраінскай песні “Крыніца”, які прэзентаваў удзячным слухачама песні на словы Тараса Шаўчэнкі і Лесі Украінкі.

Пасля афіцыйнай часткі шматлікія гледачы і выступоўцы дзяліліся сваімі ўражаннямі пра сказанае і пачутае і не спяшаліся разыходзіцца.

Прэс-служба СБП

Фота: Сяржук Сыс