Заявы ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

З дакументаў З'езда

 

 

 

 

ЗАЯВА

ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

 

Рэспубліка Беларусь знаходзіцца ў стане духоўнага крызісу, звязанага з вынішчэннем мовы беларускай нацыі. Апошні перапіс насельніцтва краіны засведчыў істотнае скарачэнне прыхільнікаў беларускай мовы. За дзесяць гадоў колькасць тых, хто лічыць яе роднай, скарацілася на 20,5 % і склала 53,2 % усіх грамадзян Беларусі.

Гэта вынік ігнаравання канстытуцыйных нормаў аб дзяржаўнасці нашай мовы і яе шматгадовага выцяснення з афіцыйнага і грамадскага жыцця. Гэта вынік паўторнай постсавецкай русіфікацыі Беларусі і грэблівага стаўлення кіраўніцтва дзяржавы да нацыянальнай культуры і яе найважнейшага складніка – мовы.

Стагоддзямі найлепшыя сыны і дочкі Беларусі захоўвалі сваю мову, распрацоўвалі і ўзбагачалі яе слоўнікавае і выяўленчае багацце, зберагалі ў віхурах імперскай і палітычнай залежнасці ад знішчэння, з’ядноўвалі з ёй свае творчыя лёсы, чым праславілі і праслаўляюць Беларусь.

Сёння ж беларуская мова зноў на мяжы выжывання. Беларусь – адзіная не толькі ў Еўропе, але і ў свеце краіна, якая не забяспечвае поўнага цыклу адукацыі на сваёй мове – пачынаючы ад дзіцячых садкоў і заканчваючы вышэйшымі навучальнымі ўстановамі. Ні ў Еўропе, ні ў Азіі, ні ў Афрыцы няма падобных ганебных прыкладаў адмаўлення ад сваёй “адзежы душы”, як назваў родную мову класік беларускай літаратуры Францішак Багушэвіч. Якраз агульнасусветны досвед яскрава сведчыць: мова краіны – адзін з наймагутнейшых фактараў жыццядзейнасці краіны і дзяржаўнай незалежнасці, без якой, у сваю чаргу, немагчымая ні палітычная, ні эканамічная суверэннасць.

Адмаўляючыся ад сваёй мовы, беларусы страчваюць не толькі сваю нацыянальную самабытнасць і культурную адметнасць, але і будучыню сваёй нацыі, дзяржавы.

Удзельнікі ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў” звяртаюць увагу на недапушчальны і катастрафічны стан беларускай мовы ў нашай краіне і заклікаюць усіх грамадзян паўстаць на яе абарону.

Далучаючыся да іншых грамадскіх ініцыятыў па выратаванні і ўшанаванні мовы тытульнай нацыі Беларусі, удзельнікі ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў” патрабуюць неадкладна распрацаваць дзяржаўную праграму ўсебаковага развіцця беларускай мовы.

 

Прынята на ХVІ З’ездзе ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

Мінск, 10 снежня 2011 г.

 

 

ЗАЯВА

ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

 

Васіль Быкаў – найвыбітны беларускі пісьменнік ХХ-га стагоддзя. Прайшло ўжо больш за восем гадоў з дня смерці Васіля Уладзіміравіча, а памяць аб ім належным чынам не ўшанаваная ў Беларусі, у якой ён нарадзіўся і якой прынёс сусветную славу.

Звяртаемся да Савета міністраў Рэспублікі Беларусь, да міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь і персанальна да міністра П. П. Латушкі з прапановай аб наданні Нацыянальнай бібліятэцы Рэспублікі Беларусь імя народнага пісьменніка Беларусі Васіля Быкава.

 

Прынята на ХVІ З’ездзе ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

Мінск, 10 снежня 2011 г.

 

 

ЗАЯВА

ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

 

Мы, удзельнікі ХVІ З’езда ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”, патрабуем неадкладнага вызвалення з-за кратаў сяброў нашага Саюза Паўла Севярынца і Алеся Бяляцкага, прававой рэабілітацыі раней асуджаных пісьменнікаў Уладзіміра Някляева і Аляксандра Фядуты, вызвалення ўсіх палітвязняў;

– патрабуем ад дзейных уладаў выканання іх непасрэдных абавязкаў у справе захавання беларускай культуры і мовы;

–  выказваем рашучы пратэст сучаснаму кіраўніцтву краіны ў сувязі з яго дзеяннямі, якія ставяць пад пагрозу незалежнасць Беларускай дзяржавы, патрабуем спыніць гандаль агульнанароднай уласнасцю, матэрыяльнымі і духоўнымі здабыткамі многіх пакаленняў беларусаў;

– патрабуем неадкладна прыняць мараторый на выкананне смяротнага пакарання ў Рэспубліцы Беларусь.

 

Прынята на ХVІ З’ездзе ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”

Мінск, 10 снежня 2011 г.