Эн Морган: Увесь свет за адзін год у 196 кнігах

Ann Morgan

Я заўсёды была ўпэўненая, што я даволі касмапалітычны чалавек, але аднойчы я ўважліва паглядзела на свае кніжныя паліцы і вымушаная была прызнаць, што памыляюся. Акрамя некалькіх індыйскіх раманаў і дзіўнаватых кніг з Аўстраліі і Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, у маёй літаратурнай калекцыі былі выключна брытанскія і амерыканскія аўтары. Горш за тое, я амаль ніколі нічога не чытала з перакладной літаратуры. Усё, што я ведала, абмяжоўвалася творамі ангельскамоўных пісьменнікаў.

У пачатку 2012 г. я вырашыла паставіць перад сабой наступную мэту: паспрабаваць прачытаць па адной кнізе з кожнай краіны свету. ААН прызнае 195 дзяржаваў + былы сябра ААН Тайвань. Я дала сабе адзін год на тое, каб зразумець, што я страчваю, чытаючы толькі ангельскіх і амерыканскіх творцаў.

Упэўненасці, што мая задумка атрымаецца, у мяне не было. Адзінае, пра што я падумала, было тое, што я наўрад ці знайду па кнізе з кожнай краіны ў ангельскім перакладзе на паліцах маёй мясцовай кнігарні, таму я вырашыла папрасіць пра дапамогу чытачоў з усёй планеты. Я стварыла блог пад назвай “Год на тое, каб прачытаць увесь свет” з заклікам дасылаць мне свае прапановы наконт кніг, з якімі я абавязкова павінная пазнаёміцца і якія існуюць у перакладзе на ангельскую мову.

Дзіўна, але гэта спрацавала! Я нават не чакала, што людзі з усяго свету пачнуць пісаць мне і прапаноўваць творы розных пісьменнікаў. Некаторыя дасылалі перакладзеныя кнігі сваіх любімых аўтараў. Іншыя не пашкадавалі часу і сабралі для мяне інфармацыю па цікавых пісьменніках замежжа. Акрамя таго, некалькі аўтараў, сярод якіх Ак Вельсапар з Туркменіі і Хуан Давід Морган з Панамы, даслалі мне неапублікаваныя пераклады сваіх раманаў, што дало мне рэдкую магчымасць прачытаць творы, недаступныя 62 % брытанцаў, бо яны не валодаюць замежнымі мовамі. Нават з такой экстраардынарнай камандай бібліяфілаў, якая падтрымлівала і дапамагала мне, пошук кніг не быў такой і лёгкай задачай. Пераклады замежнай літаратуры на англійскую складаюць толькі 4,5% ад агульнай колькасці твораў, выдадзеных у Вялікабрытаніі і Ірландыі, таму знайсці ангельскія версіі шмат якіх замежных кніг было вельмі цяжка.

Гэта асабліва датычыла афрыканскіх краін, дзе размаўляюць на французскай і партугальскай мовах. Нам амаль нічога невядома пра літаратуру такіх дзяржаваў, як Каморскія выспы, Мадагаскар, Гвінея-Бісау і Мазамбік – я змагла знайсці толькі неапублікаваныя рукапісы з творамі тамтэйшых літаратараў. А калі справа дайшла да малюпаценькай астраўной дзяржавы Сан-Тамэ і Прынсыпі, я б увогуле ніколі не справілася б без каманды добраахвотнікаў з Еўропы і ЗША, якія пераклалі для мяне кнігу кароткіх апавяданняў мясцовай пісьменніцы Алінды Бэжа (Olinda Beja).

Выявіліся і такія месцы, дзе ўвогуле рэдка што запісваецца на паперы. Напрыклад, калі вам раптам захочацца добрай літаратуры на Маршалавых выспах, хутчэй за ўсё вы пойдзеце да мясцовага старасты (iroij) і будзеце прасіць яго дазволіць вам паслухаць аднаго з мясцовых вусных апавядальнікаў, а вось надрукаваную кнігу наўрад ці знойдзеце. Такое ж становішча і ў Нігеры, дзе легенды традыцыйна апавядаюцца грыётамі (griot) – спецыяльна выхаванымі людзьмі, якія з’яўляюцца асобнай кастай, што ўключае музыкаў, спевакоў і апавядальнікаў, якія пачынаюць вывучаць мясцовы фальклор з сямігадовага ўзросту). Запісаныя версіі іх захапляльных выступаў зусім нешматлікія і адлюстроўваюць толькі невялікую частку гэтае багатае культурнае традыцыі.

Яшчэ адна праблема ўзнікла адкуль я і не чакала <...> 

Чытайце далей на сайце budzma.by